Taalrespect

Tot eind 18e eeuw was Brussel een overwegend Nederlandstalige stad

Van bij haar ontstaan in de 10e eeuw tot eind 18e eeuw was Brussel een overwegend Nederlandstalige stad. Natuurlijk was er een Franstalige hofhouding gevestigd, maar datzelfde gold voor pakweg Sint-Petersburg en Den Haag. Pas in de negentiende eeuw, na de onafhankelijkheid van België, veranderden de taalverhoudingen echt. Het jonge koninkrijk had een strak in Brussel gecentraliseerd bestuur en koos in 1830 het Frans als officiële taal. Het Frans ging het openbare leven domineren en werd de taal van het gerecht, de administratie, het leger, de cultuur en de media. Als taal van de politieke en economische elite groeide het Frans uit tot een statussymbool. In 1860 sprak in Vlaanderen ruim 95 procent van de bevolking Nederlands, maar die mensen hadden nauwelijks politieke of economische macht. Ze werden bestuurd, onderwezen en berecht in een taal die de meesten van hen niet begrepen.

19e eeuw: Frans om hogerop te raken

België werd bestuurd vanuit de centraal gelegen hoofdstad Brussel. Daar zetelden hof, regering en parlement. Rond dat politieke centrum groeide geleidelijk ook een financieel-economische elite. In een razendsnel tempo kreeg Brussel een Franssprekende boven- en middenlaag. Lager en middelbaar onderwijs kon men nagenoeg enkel in het Frans volgen zodat het Frans geleidelijk ook in de lagere sociale klassen binnensijpelde.

In dezelfde periode trok Brussel ook massa’s inwijkelingen aan, het grootste deel uit Vlaanderen. Vlaanderen was eeuwenlang een van de rijkste regio’s van Europa geweest, maar maakte in de 19e eeuw een periode van economisch verval en hongersnood door. Ook die inwijkelingen verfransten: wie ééntalig Nederlands was, had geen enkele kans om hogerop te geraken. Vlaamse ouders zorgden ervoor dat hun kinderen perfect Frans spraken. Als ze het zich konden veroorloven, stuurden ze hun kroost naar Franstalige scholen. Het gevolg: hun kinderen werden tweetalig, maar hun kleinkinderen later vaak ééntalig Frans. Die verfransing verspreidde zich ook buiten het historische centrum: omliggende gemeenten als Elsene, Schaarbeek, Molenbeek en Anderlecht werden gaandeweg verfranst.

Lees meer

• Het historisch nederlandstalig karakter van Brussel en omliggende gemeenten wordt bewezen aan de hand van de resulaten van de talentellingen
• Vereniging voor Brusselse Geschiedenis VBG (Association for Brussels History - Association pour l'Histoire de Bruxelles - Verein für Brüsseler Geschichte  - website in Dutch, Français, English, Deutsch )
• Over de geschiedenis van Brussel
• "Taalgebruik te Brussel van de 12de eeuw tot 1794, de mythe van de vroege verfransing” van Dr Paul De Ridder
• "Linguistic usages in Brussels before 1794" (in English) van Dr Paul De Ridder
• Een artikel van Daniel Buyle

brussel.vlaanderen.be

www.vlaanderen.be

www.taalverdediging.nl
Stichting in Nederland die de taalverdediging van het Nederlands als actie heeft.

www.algemeennederlandsverbond.org

www.taalunie.org

www.digitaalbrussel.be
Is een initiatief van de Vlaamse Gemeenschapscommissie met informatie over Brussel (Cultuur, Welzijn, Onderwijs en Wonen)

www.grensland.org
Tientallen jaren lang reeds organiseert vzw Grensland voor Nederlandstalige kinderen uit Brussel en de Vlaamse rand er om heen toffe zomerkampen, leuke Sinterklaasfeesten en nog heel wat extra andere activiteiten.

www.dezes.org
webstek van het gelijknamige tijdschrift “De Zes”. Webstek nog in opbouw.

www.spoorslag.org
de webstek van het Vlaams Komitee Druivenstreek - Spoorslag?. U vindt hier informatie met betrekking tot de druivenstreek in het bijzonder, en de Vlaamse Rand rond Brussel in het algemeen.

www.gorik.be
gratis driemaandelijks blad over Brussel, zowel in gedrukte vorm als in pdf.

www.haviko.org
webstek van het Halle-Vilvoorde komitee

Een interessante link bijvoegen ? Stuur ons een berichtje.

Het Nederlands wordt gesproken door ongeveer 24 miljoen mensen op verschillende continenten.

Het Nederlands is de zevende taal van de Europese Unie. Het is de moedertaal van ongeveer 16 miljoen Nederlanders en 6 miljoen Vlamingen. Daarnaast wordt het Nederlands ook op Aruba, de Nederlandse Antillen, in Suriname en in Frans-Vlaanderen gesproken. Het Afrikaans, de dochtertaal van het Nederlands is de moedertaal van 6 miljoen mensen in Zuid-Afrika en Namibië.

Het Nederlands is een Germaanse taal, en behoort samen met het Duits, Engels en Fries tot de groep van de Westgermaanse talen. IJslands, Deens, Noors en Zweeds zijn aan het Nederlands verwant maar behoren tot de groep van de Noordgermaanse talen. De Oostgermaanse talen (Vandaals, Ostrogotisch en Visigotisch) zijn inmiddels uitgestorven.

Het Afrikaans
In de 17e eeuw vestigden zich Zeeuwse en Hollandse boeren en zeelui nabij Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika. Uit de taal die zij spraken, ontwikkelde zich het Afrikaans, dat nu samen met het Engels en negen zoeloetalen, een officiële taal is in Zuid-Afrika. Tot in de late 19e eeuw werd het Afrikaans gezien als een dialect van het Nederlands. Pas sinds 1925 wordt het erkend als aparte taal.

Germaanse taal
Het Nederlands is een Germaanse taal en een Indo-Europese taal die wereldwijd door circa 23 miljoen mensen als moedertaal en/of cultuurtaal wordt gesproken. De meeste van deze sprekers leven in het Nederlandse taalgebied in West-Europa. Nederlands wordt in Europa als officiële landstaal erkend in Nederland en in België, en buiten Europa in Suriname en op de Nederlandse Antillen en Aruba. Het Nederlands is sterk verwant aan het Duits, maar het vertoont daarnaast ook veel overeenkomsten met het Engels. Tussen deze beide grote West-Germaanse talen neemt het Nederlands een tussenpositie in. Kleinere talen die sterk verwant zijn aan het Nederlands zijn het Afrikaans (een dochtertaal) en, in mindere mate, het Fries, een niet-Nederfrankische taal.

In 2005 werd er buiten het Nederlandstalig grondgebied in 40 landen aan ruim 220 universiteiten door 500 docenten Nederlands gedoceerd aan ruim tienduizend studenten, Duitsland voorop met 30 vakgroepen, gevolgd door de Verenigde Staten van Amerika en Frankrijk met 20 universiteiten. 0,7 % van de Nieuw-Zeelanders zegt dat hun thuistaal Nederlands is. Binnen de Europese Unie (EU) is het de achtste meest gesproken taal (na het Duits, Frans, Engels, Italiaans, Pools, Spaans en Roemeens).

Nederland en Vlaanderen
De officiële taal in Nederland, zoals die wordt onderwezen op scholen en gebruikt wordt door de autoriteiten, wordt Standaardnederlands genoemd. In Nederland is het de officiële taal van ruim zestien miljoen inwoners.

Het Nederlands is de eerste taal van ongeveer zes miljoen Belgen (Vlamingen), daarnaast zijn er ongeveer vier miljoen Franstaligen en ook 71.000 mensen die het Duits als voertaal gebruiken.

De staatshervorming van 1970 heeft voor een onderscheid gezorgd van vier taalgebieden, waar de drie officiële talen worden gesproken van België, namelijk het Nederlandse taalgebied (overeenkomend met het Vlaamse Gewest), het Franse taalgebied (overeenkomend met het Waalse Gewest minus het Duitse taalgebied), het Duitse taalgebied en het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad (overeenkomend met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest). Het Nederlands is de eerste taal van ongeveer zes miljoen Belgen (Vlamingen), daarnaast zijn er ongeveer vier miljoen Franstaligen en ook 71.000 mensen die het Duits als voertaal gebruiken.

De staatshervorming van 1970 heeft voor een onderscheid gezorgd van vier taalgebieden, waar de drie officiële talen worden gesproken van België, namelijk het Nederlandse taalgebied (overeenkomend met het Vlaamse Gewest), het Franse taalgebied (overeenkomend met het Waalse Gewest minus het Duitse taalgebied), het Duitse taalgebied en het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad (overeenkomend met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest).

Suriname
Sinds 2005 is Suriname lid van de Nederlandse Taalunie. Hoewel het Nederlands na de onafhankelijkheid in 1975 de officiële taal van het land is gebleven, worden er zo'n twintig talen gesproken. Het Nederlands is er de taal van bestuur, rechtspraak en onderwijs.  In het onderzoek dat de Taalunie bij die gelegenheid hield, gaf ruim zestig procent van de bevolking aan het Nederlands als moedertaal te hebben. Dit duidt op een groei ten opzichte van eerdere gegevens. Als contacttaal tussen de verschillende bevolkingsgroepen wordt ook het Sranantongo veel gebruikt. Bijna alle Surinamers spreken minstens twee talen.

Zuid-Afrika en Indonesië
In Zuid-Afrika en Indonesië (ofwel het voormalige Nederlands-Indië) wordt het Nederlands nog veel als bronnentaal gebruikt. Oude documenten en wetteksten zijn vaak opgesteld in het Nederlands.

Het Afrikaans is een dochtertaal van het Nederlands die zich ontwikkelde uit het Hollands dat de kolonisten in de zeventiende eeuw naar de Kaapkolonie brachten. Het heeft sindsdien invloeden van andere talen ondergaan, zoals het Maleis, Engels, Duits en de Bantoetalen. Het wordt daarom soms beschouwd als (half-)creoolse taal. Ondanks dit kunnen Nederlanders, Vlamingen, Surinamers en Afrikaners elkaar onderling zonder veel moeite begrijpen. Het Afrikaans is dan ook nauwer verwant aan het Standaardnederlands dan veel dialecten uit het Europese taalgebied, zoals het West-Vlaams, Gronings en Limburgs.

Het Afrikaans is de jongste Germaanse taal ter wereld. In 1925 werd het Nederlands in Zuid-Afrika vervangen door het Afrikaans als ambtelijke taal. In 1960 werd de status als taal officieel bekrachtigd.

Het Afrikaans is de meest verspreide en de derde grootste taal van Zuid-Afrika, maar staat onder grote druk. Het Engels wint snel terrein van het Afrikaans bij de overheid maar ook in het openbare leven. Vaak wordt het Afrikaans (ten onrechte) gezien als taal van de Apartheid. Het Afrikaans wordt door bijna zes miljoen mensen als huistaal gesproken in Zuid-Afrika; daarnaast spreken zo'n 200 000 mensen in Namibië het Afrikaans als moedertaal. In Zuid-Afrika spreken de meeste mensen (zowel blank, als zwart of kleurling) het Afrikaans als tweede of derde taal, daardoor komt het aantal mensen dat de taal beheerst tussen de 15 en 20 miljoen. Verder wordt het Afrikaans nog gesproken door immigranten over de hele wereld;